Jak skutecznie kreować popyt na produkty całej branży, zmieniać nawyki konsumentów i integrować rozproszone środowisko producentów? Pięć lat projektu Core Team pokazuje, że odpowiedzią są strategia, współpraca liderów, wiedza ekspercka i konsekwentna edukacja. To przykład budowania siły całego sektora w oparciu o promocję kilkudziesięciu gatunków.
Konsument jako wspólny punkt odniesienia
Polska jest jednym z największych producentów owoców, warzyw i pieczarek w Europie. Rośnie potencjał produkcyjny, ale sektor mierzy się z poważnym wyzwaniem: zbyt niską konsumpcją.
Barierą jest przede wszystkim sposób postrzegania warzyw i owoców. Warzywa traktowane są często jako dodatek do posiłku, owoce jako opcjonalna przekąska, a nie fundament codziennego odżywiania. Tymczasem, warzywa i owoce powinny stanowić połowę tego, co jemy, w każdym posiłku.
Projekt Core Team powstał jako odpowiedź na potrzebę integracji działań promocyjnych i prorozwojowych całego sektora. Jego głównym celem było zwiększenie spożycia krajowych owoców, warzyw i ich przetworów poprzez edukację konsumentów, zmianę postrzegania ich roli w codziennym odżywianiu oraz wzmacnianie patriotyzmu konsumenckiego.
Cechą sektora ogrodniczego jest niespotykane rozdrobnienie podaży. Tym ważniejszym było założenie, że promocja poszczególnych gatunków nie wystarczy. Potrzebna jest synergia ambicji i aktywności wielu środowisk i regionów. Wspólna komunikacja, promowanie polskiej kuchni, lokalnych produktów i możliwości zdrowego odżywiania w oparciu o to, co rośnie w Polsce.
Efekt: mierzalna zmiana zachowań konsumentów
Jednym z najważniejszych osiągnięć projektu jest stworzenie systematycznego monitoringu konsumpcji. Od lutego 2020 r. prowadzono badania popularności kilkudziesięciu gatunków owoców i warzyw. Zrealizowano również ponad 60 badań dodatkowych, realizowanych ad hoc, w odpowiedzi na nagły problem lub zidentyfikowany potencjał komunikacji.
Wyniki pokazują pozytywne zmiany:
· wskaźnik konsumpcji warzyw i owoców wzrósł o 9%
· różnorodność spożycia zwiększyła się o 11%
· wskaźnik „Wczoraj na talerzu” - oddający jakość odżywiania - wzrósł o 11%
· liczba osób odżywiających się zgodnie z zaleceniami wzrosła o 1,3 mln
· poprawa nawyków żywieniowych objęła łącznie 2,6 mln Polaków.
Dane potwierdzają, że konsekwentna edukacja i wspólna promocja mogą wpływać na zachowania zakupowe i żywieniowe. Wzrost liczby konsumentów odnotowano w przypadku warzyw i owoców jagodowych. Więcej o budowie fundamentów wzrostu konsumpcji owoców jagodowych w informacji o projekcie Czas na polskie superowoce!
Ważnym wydarzeniem było też zatrzymanie wieloletniego trendu spadkowego liczby konsumentów jabłek i wzrost tej grupy o 2 mln osób. Więcej o tym sukcesie producentów na stronie 1jablko.pl
Wspólna platforma współpracy - Core Team
Dodatkowym celem projektu było stworzenie forum współpracy liderów sektora ogrodniczego. Core Team integrował przedstawicieli organizacji branżowych, producentów, ekspertów i partnerów zewnętrznych.
Współpraca wykraczała poza tradycyjną komunikację branżową. Do rozmowy o konsumpcji i rozwoju rynku zapraszano dietetyków, lekarzy, naukowców, sportowców, przedstawicieli instytucji zdrowotnych i edukacyjnych oraz media.
W ciągu pięciu lat zrealizowano:
· 19 spotkań branżowych i konferencji
· 65 spotkań online i webinarów
· 933 publikacji w mediach
· 231 materiałów prasowych
· 341 mailingów do tysięcy interesariuszy sektora.
Core Team pełnił funkcję forum identyfikacji wspólnych priorytetów, wymiany doświadczeń i wypracowywania inicjatyw prorozwojowych. Projekt miał wsparcie biura prasowego i wspólne materiały promocyjne.
Edukacja i komunikacja - od piramidy do talerza
Jednym z najważniejszych osiągnięć koncepcyjnych projektu było upowszechnienie talerza jako symbolu edukacji żywieniowej.
Środowisko producentów i ekspertów dostrzegło potrzebę prostszego i bardziej praktycznego przekazu niż tradycyjna piramida żywieniowa. Wspólnie rozwijano koncepcję, która w przystępny sposób pokazuje rolę warzyw i owoców w codziennym odżywianiu.
Projekt realizował również szeroki program współpracy z mediami. W ciągu pięciu lat zorganizowano:
· 48 śniadań prasowych
· 49 prezentacji rekomendacji żywieniowych
· 45 debat eksperckich
Powstały materiały edukacyjne, rekomendacje żywieniowe dla różnych grup wiekowych i osób z określonymi potrzebami zdrowotnymi, przepisy (w formie talerza). Łączny dorobek obejmuje 284 materiałów filmowych, 68 materiały przygotowanych dla Polskiej Agencji Prasowej oraz 1750 zdjęć.
Istotną częścią komunikacji było pokazywanie ludzi stojących za produkcją żywności, kompetencji polskich producentów i potencjału krajowego ogrodnictwa. Szerzej rolnictwa i produkcji podstawowej.
Koordynacja działań - wspólna promocja zamiast rozproszonych inicjatyw
Core Team wspierał również współpracę projektów finansowanych z Funduszu Promocji Owoców i Warzyw.
Przykładem była koordynacja wspólnej promocji sektora podczas Narodowego Dnia Sportu. W czterech edycjach wydarzenia, w latach 2022-2025, uczestniczyło 19 organizacji i sześć projektów promujących warzywa, owoce jagodowe i jabłka.
Celem było połączenie promocji zdrowego odżywiania z aktywnym stylem życia i dotarcie do nowych grup konsumentów.
Takie podejście pozwalało budować spójny przekaz całego sektora, wykorzystywać synergie między kampaniami i zwiększać efektywność środków przeznaczanych na promocję.
Dorobek i najważniejsze wnioski
Pięć lat Core Team pokazało, że skuteczna promocja całej branży wymaga czegoś więcej niż budżetu i wielu aktywności, kampanii. Potrzebne są wspólny cel, forum współpracy, wiarygodne dane i długofalowa strategia.
Do najważniejszych osiągnięć projektu należą:
· Integracja środowiska - stworzenie platformy współpracy organizacji, producentów i ekspertów.
· Mierzalne efekty konsumpcyjne - poprawa wskaźników spożycia, różnorodności diety i liczby osób realizujących zalecenia żywieniowe.
· Systematyczny monitoring rynku - wieloletnie badania dostarczające argumentów i tematów do komunikacji.
· Wspólna edukacja - upowszechnianie roli warzyw i owoców w codziennym odżywianiu, promocja „połowy talerza”, kolejności spożywania, w której warzywa powinny rozpoczynać każdy posiłek a owoce go kończyć
· Spolszczenie zaleceń - zainicjowane w ramach projektu badania ożywiły dyskusje na temat diety śródziemno-polskiej, zgody ekspertów iż najlepiej przebadany model odżywania realizować należy w oparciu o to co lokalnie produkowane, łatwo dostępne, podobne pod względem profilu żywieniowego do typowych produktów diety śródziemnomorskiej, znane i akceptowane kulturowo. W pewnym uproszczeniu wielkie zalecenie brzmi: jedzmy to co rośnie wokół nas.
· Profesjonalizacja komunikacji - biuro prasowe, spotkania z mediami, wspólne materiały i współpraca z ekspertami.
· Synergia kampanii realizowanych w sektorze ogrodniczym obejmującym dziesiątki gatunków i regionów produkcji - koordynacja działań promujących różne grupy produktów i wykorzystywanie wspólnych zasobów.
· Budowa kultury strategicznej - rozwijanie myślenia o wspólnym interesie sektora i współodpowiedzialności producentów za kreowanie popytu. Szerzej, za jakość życia i odżywiania kolejnych pokoleń Polaków.
Wnioski dla sektora ogrodniczego
Najważniejsza lekcja z projektu Core Team jest taka, że branża nie może oczekiwać wzrostu rynku wyłącznie dzięki aktywności poszczególnych producentów i pojedynczych gatunków.
Budowanie wizerunku warzyw i owoców (tego jak je postrzegamy, kiedy zamykamy oczy) i kreowanie popytu (roli i wagi w codziennych zakupach) wymaga współpracy konkurujących ze sobą podmiotów. Zdefiniowania wspólnego interesu i lepszego zrozumienia konsumenta (promowania orientacji marketingowej w sektorze, który tworzą podmioty o orientacji produkcyjnej i sprzedażowej). Rozpoznania barier zakupowych i konsekwentnego budowania nowych nawyków „na talerzu”.
Core Team pokazał, że integracja środowiska, wspólna wiedza o konsumentach, badania i profesjonalna komunikacja mogą stać się narzędziami rozwoju całego sektora.
Kreacja nawyków żywieniowych to jedno z najtrudniejszych zadań. To inwestycja długoterminowa. Jej efektem jest większa konsumpcja i świadomość roli (znaczenia) tego co produkujemy. Postrzeganie sektora jako podmiotowego, silniejsza reprezentacja, lepsze relacje z większą liczbą interesariuszy i większa zdolność do wspólnego reagowania na wyzwania rynku.
Wnioski dla innych branż
Doświadczenia wielu projektów - warzyw, jabłek, borówki, owoców jagodowych, pracy dla wiodących firm, grup i tworzonych przez nie aliansów, branż i całego sektora ogrodniczego - pokazują sposób podejścia i dość starą prawdę. Musi zostać zidentyfikowany grunt (żyzny) i idea, na których oprą się liderzy. Musi też istnieć potrzeba kreacji rzeczywistości.
W INSPIRE zajmujemy się budowaniem wizerunku, kształtowaniem świadomości, wywołaniem określonych zachowań. To nie przyda się liderom, jeśli nie mają oni do powiedzenia czegoś, co ludzie - inni producenci, konsumenci i potencjalni konsumenci - chcą usłyszeć, świadomie bądź podświadomie. Te doświadczenia pozwalają lepiej skalować i dobierać narzędzia egzekucji (wdrożenia). Są do wzięcia, w ramach oferty określanej jako smarter branding.
Core Team pomógł w integracji całego sektora, stworzył strategie kreowania popytu na wszytskie warzywa i owoce. Jako jego uzupełnienie można postrzegać „Czas na polskie superowoce!” – integracje producentów owoców jagodowych – ze strategia budowania kategorii, wyróżniającego pozycjonowania i zwiększanie konsumpcji 13 wybranych gatunków. Wspólnym mianownikiem było przejście od myślenia o promocji własnego produktu (ja) do myślenia o rozwoju całego rynku (my).